Djokovic lần thứ bảy nâng cúp China Open, lập chuỗi 34 trận toàn thắng tại giải này ở kỷ nguyên mở, một mạch vượt kỷ lục 31 trận liên tiếp của Nadal tại Roland Garros, và viết lại lịch sử quần vợt nam. Một tay vợt đứng được lâu trên đỉnh không bao giờ chỉ nhờ một lợi thế đơn lẻ. Người đó gom đủ nhiều phẩm chất quý của con người: ý chí, tập trung, trí tuệ, tiết chế, lòng kính sợ và sự kiên định. Trong tất cả, thứ lay động nhất và cũng hiếm nhất chính là dũng cảm.
Trong chương trình Thập Tam Yêu, Hứa Tri Viễn từng hỏi La Tường phẩm chất quý nhất của con người là gì. La Tường nghĩ rất lâu rồi trả lời: là dũng cảm. Sau cuộc nói chuyện sâu, cả hai thẳng thắn thừa nhận phần lớn người đời đều nhút nhát, và chính họ cũng nhiều lúc chưa đủ dũng cảm. Dũng cảm thật sự không phải là không biết sợ. Đó là khi đã rõ con đường phía trước gian nan, thắng thua khó lường, mà vẫn chọn đối mặt và bước tới. Đặt lên sân quần vợt, sự nghiệp của Djokovic chính là lời diễn giải sống động nhất cho phẩm chất ấy.
Chung kết đơn nam Olympic Paris 2024 là trận mang nhiều khí phách nhất của Djokovic. Ở tuổi 37, ông lại đứng trên sân chung kết Olympic, đối đầu thủ lĩnh thế hệ mới Carlos Alcaraz. Trước đó ở Wimbledon ông đã thua tiếc nuối, cả tâm lý lẫn khí thế đều không lợi. Cả trận giằng co, hai lần phải đánh tie-break. Ông chịu được sức ép tuổi tác và sức ép của thế hệ mới, chơi chắc để thắng, giành vàng đơn nam Olympic và gom đủ career Grand Slam. Cũng chính trận ấy khiến tôi chuyển từ người ngoài cuộc thành người hâm mộ, bỏ hết định kiến và khoảng cách trước đây với Djokovic, hoàn toàn bị lão tướng này thuyết phục. Đó là sự dũng cảm của một lão tướng không sợ năm tháng, dám nhìn thẳng vòng vây của thế hệ mới.
Chung kết đơn nam Wimbledon 2019 là một trận lội ngược kinh điển của quần vợt. Ở game then chốt của set quyết định, Federer cầm lợi thế 40-15, có hai match point, chỉ còn một bước nữa là vô địch. Trong thế cùng, Djokovic chịu sức ép khổng lồ, cứu liên tiếp các match point và cứng rắn kéo ngược thế trận, cuối cùng giành chức vô địch. Đó cũng là trận khiến cổ động viên Roger Federer trên toàn thế giới tan nát. Tôi xem xong mà lòng không yên rất lâu. Với fan đối thủ, đó là một kết cục đáng tiếc. Với Djokovic, đó là sự dũng cảm khi đã vào đường cùng mà tuyệt không chịu thua.
Chung kết đơn nam Australian Open 2012 được công nhận là một trận kéo dài đến mức phi thường. Djokovic gặp Nadal đang ở đỉnh. Trận kéo 5 giờ 53 phút, lập kỷ lục thời lượng một trận chung kết Grand Slam vào thời điểm đó. Hai bên đánh năm set, đối kháng cường độ cao từ đầu đến cuối, là phép thử cực hạn với thể lực và ý chí. Djokovic cắn răng suốt trận, chịu được mức tiêu hao tới hạn và giành chiến thắng khó nhọc. Đó là sự dũng cảm khi phá vỡ giới hạn cơ thể và trụ đến cùng.
Chiến thắng trên sân thường bị quy về kỹ thuật và thể lực. Kỹ thuật có thể mài, thể lực có thể bù. Dũng cảm là một lựa chọn cắm rễ trong lòng. Djokovic đã qua tuổi ba mươi mà vẫn phi trên sân, hết lần này đến lần khác lập kỷ lục. Ông không dựa vào mỗi thiên bẩm. Ông biết rõ thất bại, sự già đi và những đối thủ mạnh vẫn ở đó, nhưng vẫn dốc toàn lực tiến lên.
Sức hút cuối cùng của thể thao đối kháng không chỉ nằm ở chức vô địch và kỷ lục. Nó còn nằm ở sự dũng cảm xuyên suốt, không bao giờ phai.
