Trong số các hậu vệ thế hệ mới của tuyển nam bóng rổ Trung Quốc hiện nay, Lâm Uy là một cái tên rất được bàn tán và cũng vô cùng đáng tiếc. Nắm trong tay hào quang vua ghi điểm CBA, có lý lịch rèn luyện tại một đội mạnh ở giải NCAA Division I của đại học Mỹ, thành danh từ sớm, sức bùng nổ ghi điểm tràn đầy, anh là "thiên tài hậu vệ nội" trong lòng người hâm mộ. Nhưng điều khó hiểu là một cầu thủ trẻ thiên phú xuất chúng như vậy lại luôn vắng mặt trong danh sách chính thức của đội tuyển nam người lớn Trung Quốc, thậm chí ngay cả tấm vé vào các trại tập huấn thường kỳ của đội tuyển quốc gia cũng khó giành được.
Mở lý lịch bóng rổ của Lâm Uy ra, nền tảng đội tuyển quốc gia của anh thực ra đặc biệt vững chắc, tuyệt đối không phải một kẻ vô danh xuất thân bình dân lội ngược dòng. Ngay từ thời thanh niên, anh đã gắn bó sâu với hệ thống đội trẻ quốc gia. Năm 2020 anh lần lượt được chọn vào đội tuyển nam trẻ quốc gia U17, U18, tham gia các giải mời quốc tế và các đợt tập trung khép kín, sớm tiếp xúc với hệ thống tập luyện chuyên nghiệp của đội tuyển quốc gia. Sau khi trưởng thành, con đường lên đội tuyển quốc gia của Lâm Uy cũng có dấu vết rõ ràng: năm 2022 được chọn vào đợt tập trung đội hai tuyển nam, lọt vào kho nhân tài sơ tuyển của đội một; năm 2024 lại vào trại tập huấn ngắn hạn của tuyển nam quốc gia.
Ngay cả HLV trưởng tiền nhiệm Đorđević cũng từng đặc biệt đánh giá cao cầu thủ trẻ này, nhiều lần dành sự quan tâm đặc biệt, thậm chí từng bay tới tận nơi xem Lâm Uy chơi ở trại tập huấn Adidas. Nhưng đáng tiếc là sau hết đợt tập trung này tới đợt khảo sát khác, đến nay Lâm Uy vẫn chưa có lần ra sân nào ở các giải chính thức FIBA cấp người lớn, luôn quanh quẩn ngoài cánh cửa đội tuyển quốc gia. Khi Quách Sĩ Cường tiếp quản ghế huấn luyện tuyển nam Trung Quốc, triển vọng đội tuyển của anh càng rơi xuống đáy, tranh cãi "Quách Sĩ Cường không ưa Lâm Uy" cũng lan khắp làng bóng rổ. Cốt lõi của tranh cãi này chưa bao giờ là thiên phú tấn công của Lâm Uy không đủ, mà là sự lệch pha cực độ giữa phong cách cầu thủ và hệ thống xây dựng đội hình của huấn luyện viên. Đội tuyển quốc gia dưới thời Quách Sĩ Cường có tiêu chuẩn chọn người cực kỳ rõ ràng: kiên trì nguyên tắc ưu tiên phòng ngự, coi trọng khả năng thực hiện chiến thuật, kỷ luật trên sân và khả năng phối hợp tập thể của cầu thủ, chủ đạo là hệ thống tập thể toàn đội hoán đổi phòng ngự.
Ở vị trí hậu vệ, Quách Sĩ Cường ưa chuộng những cầu thủ kiểu "công binh" có lợi thế chiều cao, phòng ngự chắc chắn, sẵn sàng hy sinh quyền cầm bóng, kiên quyết loại bỏ lối chơi quá phụ thuộc vào cầm bóng đánh đơn cá nhân, xem nhẹ chiến thuật tập thể. Nói đơn giản, Quách Sĩ Cường cần "hậu vệ kiểu mảnh ghép phục vụ tập thể", chứ không phải "hạt nhân cầm bóng tiếp quản trận đấu". Mà điều này lại vừa khéo đi ngược với phong cách chơi bóng của Lâm Uy. Trên sân CBA, Lâm Uy là hạt nhân tấn công tuyệt đối của đội Nam Kinh Đồng Hi, chủ đạo lối chơi cầm bóng tự giải quyết, giỏi tạo cơ hội tấn công thông qua chắn-cắt, khả năng công phá bằng những cú nhảy ném tầm trung, ném ba điểm ngoài vòng cung có thể coi là hàng đầu giải đấu, nhiều lần ghi điểm cao cứu đội bóng. Nhưng điểm yếu của anh cũng rất nổi bật: chiều cao 188cm không có ưu thế trên đấu trường quốc tế, khả năng hoán đổi phòng ngự, hỗ trợ bọc lót yếu, độ tập trung khi phòng ngự không đủ, thói quen phòng ngự không bóng tồn tại lỗ hổng rõ rệt, không đạt yêu cầu của hệ thống phòng ngự của Quách Sĩ Cường.
Điều khiến mâu thuẫn hoàn toàn công khai là một trận đối kháng nội bộ trong đợt tập trung ở Sùng Minh năm 2024. Trong một pha hoán đổi phòng ngự, Lâm Uy do không nghe thấy tiếng hô đổi người của đồng đội nên để lọt người, bị Quách Sĩ Cường chất vấn ngay tại chỗ. Trước sự chất vấn của huấn luyện viên, Lâm Uy thẳng thắn giải thích mình không nghe thấy, nhưng lại bị bên ngoài diễn giải quá mức thành "cãi lại huấn luyện viên, không chịu quản giáo". Từ đó về sau, thời gian ra sân ở các trận giao hữu của anh bị cắt giảm mạnh, hoàn toàn mờ nhạt khỏi danh sách triệu tập đội tuyển quốc gia. Nhiều người hâm mộ cố gắng dùng trải nghiệm NCAA của Lâm Uy để bênh vực anh, cho rằng từng chơi cho một đội mạnh ở giải bóng rổ đại học Mỹ Division I đủ để chứng minh thực lực. Nhưng khách quan mà nói, giá trị của lý lịch này có phần bị đánh giá quá cao. Đại học Oregon dù là đội mạnh truyền thống của NCAA, nhưng mùa đầu tiên Lâm Uy không phải hạt nhân của đội, trung bình mỗi trận chỉ đóng góp 6,6 điểm, 1,6 kiến tạo, thời gian ra sân cực kỳ không ổn định, thậm chí nhiều lần DNP không được ra sân, chỉ ở số ít trận có màn thể hiện rực sáng trên 20 điểm.
Không thể phủ nhận, sự rèn luyện ở NCAA đã nâng cao khả năng đối kháng thể chất và độ ổn định khi ném rổ của anh, nhưng không bù đắp được điểm yếu cốt lõi ở phần sân phòng ngự, vẫn chưa mài giũa được lối chơi phù hợp với bóng rổ tập thể quốc tế. Đáng nói hơn, khốn cảnh của Lâm Uy không phải cá biệt, hàng loạt hậu vệ hàng đầu kiểu công phá bằng ném rổ như Khương Vĩ Trạch, Nguyên Soái cũng nhiều năm bị loại khỏi đội tuyển nam quốc gia vì phong cách không phù hợp, điểm yếu phòng ngự, đây là kết quả tất yếu của sự ưu tiên hệ thống. Khi Quách Sĩ Cường một lần nữa dẫn dắt tuyển nam Trung Quốc, không ngừng lập đáy mới về thành tích của đội tuyển quốc gia, sự thất vọng của vô số người hâm mộ cũng lên tới đỉnh điểm. Vòng loại World Cup: thua thảm tuyển nam Nhật Bản 19 điểm trên sân nhà Thẩm Dương; vòng loại World Cup: hai lần thua tuyển nam Hàn Quốc; bán kết Asiad Nagoya thua thảm đội ba tuyển nam Nhật Bản 20 điểm, bị dẫn nhiều nhất 35 điểm;
Trận tranh huy chương đồng Asiad Nagoya không địch nổi tuyển nam Iran, cuối cùng chỉ giành hạng tư, lập thành tích tệ thứ hai trong lịch sử tuyển nam Trung Quốc. Tuyển nam Trung Quốc từng vững vàng trên đỉnh châu Á, được người dân cả nước đặt kỳ vọng lớn, nay liên tiếp gãy cánh trên đấu trường châu Á. Khi thành tích chịu áp lực, tiếng hô đòi Quách Sĩ Cường từ chức ngày càng lớn. Nếu đội tuyển quốc gia thay huấn luyện viên, Lâm Uy còn cơ hội không? Câu trả lời là có. Thể thao thi đấu chưa bao giờ có sự đào thải tuyệt đối, chỉ có phù hợp hay không. Năm nay Lâm Uy đang ở giai đoạn đi lên của sự nghiệp, thiên phú, khả năng ghi điểm, sự nhạy bén ở các giải lớn đều thuộc nhóm đầu trong các hậu vệ nội. Sự rèn luyện ở NCAA của anh vẫn đang tiếp tục, khả năng đối kháng trên sân, đọc trận đấu và di chuyển không bóng đều đang tăng lên ổn định, thói quen phòng ngự cũng đang dần cải thiện.
Với Lâm Uy, việc tạm thời bị loại không phải là sự phủ nhận thiên phú, mà là roi thúc đẩy trưởng thành. Chỉ cần anh bù đắp được điểm yếu phòng ngự, tăng cường khả năng thực hiện chiến thuật, thích ứng với nhịp độ đấu trường quốc tế, thì một khi tư duy chọn người của đội tuyển quốc gia thay đổi, anh vẫn là ngôi sao mới đáng mong đợi nhất trong hàng hậu vệ của tuyển nam Trung Quốc. Thiếu niên tự có mũi nhọn, lắng đọng rồi ắt sẽ nở rộ. Mong Lâm Uy giữ vững thiên phú bóng rổ, mài giũa điểm yếu trên sân, phá vỡ xiềng xích hệ thống, tương lai khoác lên mình chiến bào đội tuyển quốc gia, chinh chiến vì Tổ quốc!
